Wałęsa przegrywa z Cenckiewiczem! Sąd oddalił apelację. Co to oznacza dla wolności badań historycznych? Sprawdź szczegóły ⤵️

Sławomir Cenckiewicz wygrał z Lechem Wałęsą. Jest decyzja sądu
Głośny spór sądowy pomiędzy Lechem Wałęsą a historykiem Sławomirem Cenckiewiczem zakończył się kolejnym niekorzystnym dla byłego prezydenta rozstrzygnięciem. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację Wałęsy w sprawie dotyczącej ochrony dóbr osobistych i zapłaty. Tym samym utrzymane zostało wcześniejsze rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w Warszawie.

Sprawa ma kilkuletnią historię. Lech Wałęsa pozwał Cenckiewicza, zarzucając mu m.in. bezprawne wykorzystywanie i cytowanie fragmentów publikacji dotyczących byłego prezydenta. Postępowanie dotyczyło m.in. książek „Nagi prezydent. Życie polityczne Lecha Wałęsy” autorstwa Rogera Boyesa oraz „Lech Wałęsa. Idea i historia” Pawła Zyzaka.

Sąd Apelacyjny oddalił apelację
W piątek, 21 sierpnia 2026 roku, sprawą zajął się Sąd Apelacyjny w Warszawie. Wałęsa odwołał się od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 10 marca 2023 roku. Sąd apelacyjny nie podzielił jego argumentacji i oddalił apelację.

Oznacza to również, że były prezydent ma ponieść w całości koszty postępowania odwoławczego.

Spór nie dotyczył wyłącznie jednej książki
W centrum konfliktu znalazła się kwestia wykorzystywania oraz cytowania materiałów dotyczących działalności publicznej Lecha Wałęsy. Sprawa nabrała jednak szerszego znaczenia, ponieważ dotyczyła także granic, w jakich historycy mogą korzystać z wcześniejszych publikacji i ustaleń innych badaczy.

Cenckiewicz po ogłoszeniu wyroku przekonywał, że w praktyce chodziło o znacznie więcej niż osobisty spór pomiędzy dwoma osobami. Jego zdaniem proces dotyczył prawa historyków do korzystania z dokumentów oraz dorobku innych autorów.

Cenckiewicz komentuje wyrok
Historyk nie ukrywał satysfakcji po decyzji sądu. W komentarzu opublikowanym w mediach społecznościowych określił proces jako jednocześnie „absurdalny” i „groźny”, argumentując, że sprawa mogła mieć znaczenie dla swobody prowadzenia badań historycznych.

Cenckiewicz podkreślał również, że jego zdaniem wyrok ma wymowę wykraczającą poza jego własny konflikt z Wałęsą. W jego ocenie może być istotny dla zasady wolności badań naukowych i możliwości analizowania materiałów historycznych.

Wałęsa reaguje po przegranej
Po decyzji sądu były prezydent również zabrał głos. W mediach społecznościowych opublikował bardzo ostry komentarz skierowany do Cenckiewicza, używając wobec historyka obraźliwego określenia.

Tym samym wieloletni konflikt pomiędzy Lechem Wałęsą a Sławomirem Cenckiewiczem ponownie znalazł się w centrum zainteresowania opinii publicznej. Najnowsze rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego oznacza kolejną przegraną byłego prezydenta na etapie odwoławczym.